Cửa hàng gas đã an toàn? Những điều đại lý cần rà soát

An toàn cửa hàng gas: Những điều đại lý cần rà soát
An toàn cửa hàng gas – Những điều đại lý cần rà soát

Một lối ra vốn thông thoáng cũng có thể bị thu hẹp sau đợt nhập thêm bình gas. Những thay đổi nhỏ trong công việc hằng ngày là lý do đại lý cần thường xuyên nhìn lại cách bố trí điểm bán.

An toàn cửa hàng gas không chỉ nằm ở việc có đủ thiết bị chữa cháy. Mặt bằng, khu chứa, hệ thống điện, lượng hàng tồn và người trực tiếp làm việc đều cần được quan tâm. Pacific Petro khuyến nghị Quý đại lý rà soát những nội dung dưới đây, nhất là khi mở mới, cải tạo hoặc thay đổi cách sắp xếp cửa hàng.

Nội dung dành cho cửa hàng kinh doanh LPG đóng trong chai có dung tích đến 150 lít; không áp dụng thay cho yêu cầu đối với kho trung tâm, cơ sở đóng nạp hoặc trạm cấp LPG.

1. Phương tiện chữa cháy phải có đủ và dễ tiếp cận

Danh mục phương tiện cần lưu ý tại cửa hàng gồm:

Phương tiện, dụng cụ Số lượng, quy cách
Bình chữa cháy CO₂ 02 bình, loại 5 kg/bình
Bình chữa cháy bằng bột 02 bình, loại 8 kg/bình
Bao tải gai hoặc chăn chiên 02 chiếc
Dụng cụ kiểm tra rò rỉ LPG Trang bị tại cửa hàng

Cửa hàng còn phải có biển “CẤM LỬA”, “CẤM HÚT THUỐC”, tiêu lệnh và nội quy PCCC dễ thấy, dễ đọc. Phương tiện chữa cháy được đặt thuận tiện gần cửa ra vào hoặc tại vị trí an toàn trên đường giữa các chồng bình, sẵn sàng sử dụng khi cần.

Khi kiểm tra, đại lý nên xem cả thiết bị lẫn khoảng trống xung quanh. Nếu phải di chuyển nhiều bình gas hoặc thùng hàng mới lấy được phương tiện chữa cháy, vị trí bố trí cần được điều chỉnh.

Danh mục trang bị trên không phải toàn bộ điều kiện PCCC của một cơ sở. Chủ đại lý vẫn cần kiểm tra các yêu cầu trong hồ sơ và quy định áp dụng cho điểm bán của mình.

Phương tiện chữa cháy cần được bố trí thuận tiện, sẵn sàng sử dụng khi cần
Phương tiện chữa cháy cần được bố trí thuận tiện, sẵn sàng sử dụng khi cần

2. Không sang chiết, sửa chữa bình gas tại cửa hàng

Những việc không được thực hiện tại điểm bán

Các yêu cầu cần phổ biến rõ cho nhân viên gồm:

  • Không sửa chữa, bảo dưỡng bình gas tại cửa hàng. Bình hư hỏng cần chuyển đến bộ phận có chức năng.
  • Không sang chiết, nạp LPG tại cửa hàng.
  • Không bán lon gas loại dùng một lần đã được nạp lại.

Cần phân biệt lon gas dùng một lần với chai mini được thiết kế để nạp lại. Yêu cầu trên không có nghĩa là cấm mọi loại bình gas mini.

Khi giao việc, chủ đại lý nên nói rõ những trường hợp nhân viên phải báo người phụ trách và chuyển cho đơn vị có chức năng, không tự sửa tạm để tiếp tục bán hoặc giao hàng.

Có dấu hiệu rò rỉ, phải báo và xử lý đúng quy trình

Việc kiểm tra rò rỉ cần được thực hiện thường xuyên. Khi có mùi LPG hoặc thiết bị báo rò gas phát tín hiệu, nhân sự phụ trách phải tiếp nhận thông tin và thực hiện quy trình đã được hướng dẫn.

Không dùng ngọn lửa để tìm chỗ rò. Bình và vị trí rò cần được đánh dấu; khu vực liên quan phải được kiểm soát nguồn gây cháy, thông báo cấm hút thuốc, khoanh vùng có biển cấm người qua lại và báo ngay cho đơn vị cung cấp. Van hỏng không được tháo bỏ hoặc sửa chữa tại cửa hàng mà phải chuyển cho cơ sở nạp xử lý.

Pacific Petro khuyến nghị các thao tác xác định và can thiệp trực tiếp vào chỗ rò chỉ do nhân sự đã được huấn luyện thực hiện trong điều kiện an toàn. Những lưu ý trong bài không phải quy trình xử lý sự cố đầy đủ, không thay thế việc huấn luyện và hướng dẫn thực hành.

Một số lưu ý về phát hiện rò rỉ và những việc không được thực hiện tại cửa hàng
Một số lưu ý về phát hiện rò rỉ và những việc không được thực hiện tại cửa hàng

3. Còn chỗ trống không có nghĩa là được nhập thêm gas

Lượng tồn chứa phải phù hợp với diện tích

Khả năng tiếp nhận hàng không chỉ phụ thuộc vào số vị trí còn trống. Đại lý cần đối chiếu diện tích được tính với lượng LPG dự kiến tồn chứa tại cửa hàng.

Điều kiện diện tích Lượng LPG tồn chứa
Cửa hàng có diện tích tối thiểu 12 m² 500 kg
Mỗi m² diện tích tăng thêm của khu kho tồn chứa hoặc cửa hàng nói chung, không kể khu bán hàng Được tính thêm 60 kg
Tổng lượng LPG tồn chứa tại cửa hàng Không vượt quá 1.000 kg

Không phải cửa hàng nào cũng được chứa 1.000 kg LPG. Đây là giới hạn tổng; lượng tồn cụ thể vẫn phải được xác định theo diện tích và các điều kiện liên quan. 

Xếp bình đúng tư thế, giữ van đóng kín

Bình được xếp dỡ theo hàng, theo lô. Khi xếp chồng, các bình phải ở tư thế thẳng đứng, vững chắc; chiều cao tối đa của cả chồng là 1,5 m. Nếu các bình khác kích thước, lớp bình nhỏ đặt trên lớp bình lớn hơn.

Van phải luôn đóng kín khi tồn chứa hoặc bày bán. Không để bình tại cửa ra vào, trên lối thoát nạn hoặc trên mái nhà. Chỉ tồn chứa chai LPG ngoài trời với điều kiện trong nhà không còn diện tích; điều kiện này không thay thế các yêu cầu an toàn khác khi bố trí vị trí chứa.

Phân biệt mẫu trưng bày với hàng đang chứa gas

Đối với giá quảng cáo, tài liệu nêu chỉ được trưng bày lâu dài chai LPG hoặc chai LPG mẫu. Trong cách dùng thuật ngữ của tài liệu, “chai LPG” là chai chịu áp lực được chế tạo để chứa và nạp lại LPG; “LPG chai” là LPG đã được nạp vào chai theo một khối lượng xác định.

Khi bố trí khu quảng cáo, đại lý nên xác nhận đúng loại mẫu sử dụng với người phụ trách kỹ thuật, tránh nhầm giá trưng bày với vị trí để thêm hàng tồn.

Lượng LPG tồn chứa phải phù hợp diện tích; việc xếp bình, đóng van và lựa chọn vị trí bảo quản cần tuân thủ tiêu chuẩn
Lượng LPG tồn chứa phải phù hợp diện tích; việc xếp bình, đóng van và lựa chọn vị trí bảo quản cần tuân thủ tiêu chuẩn

4. Kiểm tra bình gas ngay khi nhận hàng, hướng dẫn nhân viên ngay khi nhận việc

Khi tiếp nhận hàng, ngoài số lượng, đại lý cần kiểm tra tình trạng bình, niêm phong, nhãn hiệu và thông tin kiểm định. Bình gas bán cho khách phải nguyên niêm phong, bảo đảm độ kín, chất lượng, khối lượng và nhãn hiệu hàng hóa đã đăng ký. Chai chứa phải được kiểm định, đăng ký theo quy định. 

Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, đại lý nên làm rõ với đơn vị cung cấp trước khi giao cho khách. Việc phân công một người phụ trách kiểm nhận sẽ giúp thông tin được ghi nhận và xử lý thống nhất.

Nhân viên bán hàng, bốc xếp, vận chuyển và thủ kho phải được đào tạo, huấn luyện về an toàn, phòng cháy, chữa cháy và cấp giấy chứng nhận theo quy định. Khi tiếp nhận nhân viên mới, chủ đại lý cần rà soát nội dung này cùng với việc hướng dẫn công việc và bàn giao trách nhiệm. 

Kiểm tra thiết kế, sản phẩm và việc huấn luyện nhân viên gas
Kiểm tra thiết kế, sản phẩm và việc huấn luyện nhân viên gas

Với cửa hàng mở mới hoặc cải tạo, hồ sơ thiết kế và việc thẩm duyệt PCCC cũng cần được rà soát cùng các thủ tục áp dụng cho cơ sở. Không nên đợi đến lúc nhập hàng mới tính đến khu chứa, đường thoát hay vị trí lắp thiết bị.

5. Mặt bằng phải đủ diện tích, không chỉ đủ chỗ xếp bình

Diện tích tối thiểu

Cửa hàng cần bảo đảm diện tích cho cả khu bán hàng và khu chứa bình gas:

Khu vực Diện tích tối thiểu
Toàn cửa hàng 12 m²
Khu chứa hàng 10 m²
Khu bán hàng 2 m²

Các mức trên cần được xem xét đồng thời. Đủ tổng diện tích không có nghĩa là có thể dùng toàn bộ mặt bằng để xếp bình mà bỏ qua khu bán hàng và những yêu cầu bố trí khác.

Nền nhà, hầm hố và đường thoát nước

Nền cửa hàng phải bằng gạch hoặc bê tông, bằng phẳng và cao hơn mặt bằng xung quanh. Tại nền khu chứa hàng không bố trí đường ống, cống thoát nước; nếu có thì phải được trát kín mạch.

Hầm, hố phải cách khu vực cửa hàng ít nhất 2 m. Trường hợp rãnh nước hoặc mương máng không thể tránh khỏi nằm trong khoảng cách này, phải có tấm che, chụp kín để ngăn hơi LPG tích tụ hoặc đi vào hệ thống cống. 

Đây là những vị trí nên kiểm tra ngay khi chọn mặt bằng hoặc sửa nền, thay vì chỉ xem cửa hàng có đủ chỗ để hàng hay không.

Kết cấu chịu lửa và khoảng cách với nguồn gây cháy

Các yêu cầu về kết cấu cần được kiểm tra qua hồ sơ và hiện trạng công trình:

Hạng mục Yêu cầu tối thiểu
Bậc chịu lửa của cửa hàng Bậc II
Tường, vách ngăn EI 45
Mái RE 15
Sàn REI 45, có kết cấu phù hợp

Tường và vách ngăn phải bằng phẳng, nhẵn, không có vết nứt, được sơn hoặc quét vôi màu sáng. Việc xác định khả năng chịu lửa cần do người có chuyên môn thực hiện, không thể kết luận chỉ bằng quan sát bề ngoài. 

Khoảng cách từ cửa hàng đến nguồn gây cháy tối thiểu là 3 m về phía không có tường chịu lửa và 0 m về phía có tường chịu lửa. Điều kiện “có tường chịu lửa” phải được xác định đúng về kỹ thuật; không áp dụng mức 0 m chỉ vì đã có một bức tường ngăn.

Diện tích, kết cấu chịu lửa và khoảng cách an toàn cần được xem xét cùng nhau khi bố trí cửa hàng gas.
Diện tích, kết cấu chịu lửa và khoảng cách an toàn cần được xem xét cùng nhau khi bố trí cửa hàng gas.

6. Khu chứa phải thông thoáng, lối thoát không trở thành chỗ để hàng

Phân khu bán hàng và khu chứa bình gas

Khu chứa hàng được bố trí trong nhà một tầng hoặc tầng một của nhà nhiều tầng. Không chứa hàng trong phòng kín hoặc hầm kín.

Nếu khu bán hàng và khu chứa nằm trong cùng một phòng, phải có dấu hiệu nhận diện và cách nhau ít nhất 1,5 m. Khi sắp xếp thêm bình, cần giữ rõ hai khu vực, tránh để hàng lấn sang phần giao dịch hoặc đường đi. 

Cửa ra vào và cửa dự phòng

Các thông số cửa cần lưu ý gồm:

Loại cửa Chiều rộng tối thiểu Chiều cao tối thiểu Giới hạn chịu lửa tối thiểu
Cửa ra vào 0,8 m 2,2 m EI 30
Cửa dự phòng 0,8 m 1,9 m EI 30

Cửa ra vào bố trí tại tường ngoài. Ngoài cửa ra vào, phải có ít nhất một cửa dự phòng mở ra phía ngoài; tại mỗi cửa thoát nạn phải có đèn và hướng chỉ dẫn.

Trường hợp không bố trí được cửa dự phòng, phải có lối thoát nạn khẩn cấp theo hướng ra mái, ban công, lô gia hoặc qua nhà liền kề, kèm thang dây hoặc thang chờ. Phương án này cần được đánh giá đầy đủ về khả năng thoát nạn và điều kiện áp dụng, không chỉ dựa vào việc cửa hàng đã có sẵn thang.

Trong quá trình kinh doanh, không cất giữ bình gas tại cửa ra vào hoặc trên lối thoát. Biển hiệu và quảng cáo cũng không được cản trở đường ra ngoài.

Thông gió phải phù hợp với khu chứa

Cửa thông gió được bố trí trên tường, mái hoặc tại vị trí thấp ngang sàn nhà, với giới hạn chịu lửa tối thiểu EI 30. Khi không bố trí được cửa thông gió, cửa ra vào và cửa dự phòng được sử dụng để thông gió trong trường hợp rò rỉ gas.

Nếu thông gió tự nhiên không bảo đảm, phải thiết kế thông gió cưỡng bức. Hệ thống dùng vật liệu không cháy, thiết bị phù hợp yêu cầu an toàn cháy nổ và bảo đảm nồng độ khí thải ra môi trường dưới mức an toàn cho phép.

Đại lý nên để đơn vị chuyên môn kiểm tra giải pháp thông gió trước khi lắp thêm thiết bị. Việc có quạt hoạt động không tự chứng minh khu chứa đã đáp ứng yêu cầu.

Phân khu rõ ràng, bảo đảm thông gió và giữ đường thoát nạn không bị che chắn
Phân khu rõ ràng, bảo đảm thông gió và giữ đường thoát nạn không bị che chắn
  1. Đừng đấu thêm điện chỉ vì thuận tiện

Nhu cầu lắp thêm đèn, quạt hoặc thiết bị bán hàng cần được xem xét cùng vị trí sử dụng. Hệ thống điện tại khu chứa LPG có yêu cầu riêng, không thể lựa chọn giống thiết bị dùng trong một cửa hàng thông thường.

Vị trí, bộ phận Yêu cầu cần kiểm tra
Tủ điện Toàn bộ thiết bị trong tủ được khống chế chung bằng một thiết bị đóng ngắt điện: áp tô mát hoặc cầu dao kiêm cầu chì có hộp kín.
Khu chứa hàng Hệ thống điện phòng nổ; dây dẫn đi trong ống kín; đèn và công tắc thuộc loại phòng nổ.
Khu bán hàng Hệ thống điện, công tắc, ổ cắm, bóng đèn và thiết bị được lắp đặt theo quy chuẩn an toàn điện.
Dây dẫn, điểm nối Tiết diện dây đáp ứng công suất thiết bị; không đấu nối giữa chừng trên dây, chỉ đấu nối tại hộp phù hợp.

Những yêu cầu này cần được kiểm tra đồng bộ, từ loại thiết bị đến cách đi dây và vị trí đấu nối. 

Pacific Petro khuyến nghị giao việc sửa chữa, thay dây hoặc bổ sung thiết bị cho người có chuyên môn. Khi thay đổi công năng một khu vực, cũng cần kiểm tra lại hệ thống điện thay vì giữ nguyên cách lắp đặt cũ.

Hệ thống điện tại khu chứa, khu bán hàng và các điểm đấu nối phải đáp ứng yêu cầu tương ứng
Hệ thống điện tại khu chứa, khu bán hàng và các điểm đấu nối phải đáp ứng yêu cầu tương ứng

Phân công rõ người kiểm tra, xử lý sớm những điểm chưa phù hợp

Những việc như kiểm nhận bình, giữ lối đi, quan sát biển báo và bảo đảm phương tiện chữa cháy dễ lấy có thể được đưa vào công việc thường ngày. Chủ đại lý nên phân công người phụ trách và thống nhất cách báo khi phát hiện bất thường.

Với kết cấu chịu lửa, hệ thống điện, thông gió hoặc phương án thoát nạn, cần có đơn vị chuyên môn kiểm tra trước khi sửa chữa hay thay đổi. Việc phân biệt rõ hai nhóm này giúp nhân viên biết mình cần theo dõi điều gì và trường hợp nào không được tự xử lý.

Pacific Petro khuyến nghị Quý đại lý duy trì việc kiểm tra an toàn như một phần của hoạt động kinh doanh, cùng với kiểm hàng và giao nhận. Một điểm bán được quản lý cẩn thận là nền tảng để bảo vệ nhân viên, phục vụ khách hàng và hạn chế ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.

 

Tài liệu tham khảo: TCVN 6223:2017 về cửa hàng LPG – Yêu cầu chung về an toàn

Các thông số trong bài dành cho cửa hàng kinh doanh LPG đóng trong chai có dung tích đến 150 lít. Khi thiết kế, cải tạo hoặc vận hành, cần kiểm tra đầy đủ yêu cầu và hồ sơ áp dụng tại từng cơ sở; bài viết không thay thế việc đánh giá an toàn chuyên môn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

-->